Waarom ‘Omdat ík het zeg’ eigenlijk nooit lange termijn resultaten oplevert
Iedere ouder herkent het wel: in de ochtenduren proberen iedereen op tijd op school te krijgen, met alles in de rugzak, en daarna jezelf naar kantoor haasten. Onlangs zat ik ook weer in die ochtendspits. Het weer was een beetje omgeslagen, de mooie zomerdagen leken voorbij. Tijd dus om de zomerse sandaaltjes om te wisselen voor dichte schoenen. Één van mijn jongens vond dat geen goed idee, hij wilde liever zijn sandalen aan. In mijn haast nam ik niet de tijd om hem de reden van mijn keuze uit te leggen: ‘omdat ík het zeg!’. Hij gaf mij een reactie die me enerzijds licht irriteerde, maar ook meteen een spiegel voorhield: ‘maar mama, als je me niet uitlegt waarom ik mijn schoenen aan moet, dan begrijp ik het toch niet en dan kan ik minder goed naar je luisteren!’ Au, die voelde ik wel. Op kantoor vertel ik altijd dat het belangrijk is dat mensen begrijpen waarom ze iets doen en wat daarvan de bijdrage is aan het grotere geheel…
De ‘omdat ik het zeg’ manager
Om dan de parallel naar werk door te trekken: we hebben allemaal wel eens zo’n manager gehad. Degene die bij elk verzoek, elke wijziging of elk nieuw idee een simpele verklaring gaf: ‘Omdat ík het zeg.’ Zeker in drukke organisaties, waar tijd schaars is, prioriteiten vaak verschuiven en beleid snel aangepast moet worden. Werkt dat? Voor kleuters van vier jaar misschien, maar kennelijk al niet meer voor kinderen van 10 jaar. Voor volwassen professionals met verstand, ambities en LinkedIn-profielen? Zeker niet. Want medewerkers willen weten waarom iets moet, niet alleen wat moet – en al helemaal niet zomaar. Begrip wakkert motivatie aan.
Toch zie ik het nog vaak gebeuren. Managers die verwachten dat teams blind volgen, zonder uitleg. Alsof medewerkers een soort robotjes zijn die je simpelweg een commando geeft. Het resultaat? Onbegrip, frustratie, demotivatie, weerstand. En eerlijk is eerlijk: meestal ook gewoon minder goede resultaten.
Hoe de GO Circle ondersteunt
Een goede uitleg is dus cruciaal. Hoe biedt de GO Circle van GO Company hier een slimme, praktische kapstok voor? Ons model helpt je altijd helder uit te leggen waarom je iets doet:
• GO staat voor Get Organised – GO Company helpt organisaties georganiseerd te werken, processen scherp te krijgen, medewerkers betrokken te maken.
• De GO Circle bestaat uit zes dimensies waarop een organisatie wordt geanalyseerd: je onderzoekt waar dingen goed gaan én waar verbetering mogelijk is.
• Vervolgens draag je gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de duurzame realisatie van verbeteringen. Dus niet alleen plannen maken, maar zorgen dat ze beklijven.
Waarom uitleggen zoveel oplevert
Als manager die uitlegt waarom je iets verwacht en hoe dit bijdraagt aan de doelstellingen…:
• …creëer je betrokkenheid en toewijding. Mensen voelen zich serieus genomen. “Ik ben onderdeel van het geheel” in plaats van “Ik ben een radertje dat draait omdat de baas het zegt.”
• …maak je betere beslissingen. Want als mensen snappen waarom je iets wilt, geven ze vaak feedback die je plan beter maakt. Misschien zie jij A, maar ziet iemand anders dat B net zo belangrijk is.
• …verminder je weerstand. Verandering roept altijd spanning op. Met een helder ‘waarom’ geef je context en neem je onzekerheid weg.
• …vergroot je je leiderschapsimpact. Mensen onthouden managers die richting geven, niet managers die bevelen geven.
En eerlijk: uitleggen kost misschien vijf minuten meer, maar bespaart je waarschijnlijk uren aan gedoe, frustratie en correctiewerk achteraf.
Maar waarom gebeurt het dan niet altijd?
Je zou denken: ‘Ja, logisch, dat uitleggen.’ Maar toch gaat het vaak mis. Waarom?
• Tijdsdruk. We denken geen tijd te hebben voor uitleg. Ironisch genoeg kost het gebrek aan uitleg later juist meer tijd.
• Veronderstelde duidelijkheid. Jij hebt in je hoofd al een compleet plaatje. Je vergeet dat anderen dat plaatje niet hebben.
• Angst voor discussie. “Als ik uitleg waarom, dan krijg ik vragen.” Klopt. Maar dat is precies de bedoeling. Vragen betekenen betrokkenheid en toewijding.
Wat het je oplevert als je het wel doet?
Ik heb managers gezien die altijd even de GO Circle doorlopen, hardop of in hun hoofd, voordat ze iets deelden. Wat gebeurde er?
• Teams voelden zich gehoord en begrepen
• De sfeer werd positiever
• Er ontstond meer eigenaarschap: mensen gingen zelf oplossingen aandragen
• De manager zelf kreeg minder brandjes te blussen
En – niet onbelangrijk – mensen begonnen hun manager te zien als een leider, niet als een baas.
Wat kun je zelf vanaf vandaag anders doen?
1. Check jezelf. Voor elke opdracht of verandering: kan ik uitleggen wat het doel is, wat we concreet doen, en hoe dit past in het grotere geheel?
2. Vertraag om te versnellen. Neem die paar extra minuten. Het betaalt zich altijd terug.
3. Vraag feedback. Vraag je team: “Is duidelijk waarom dit belangrijk is?” Je zult versteld staan hoe vaak mensen dankbaar zijn dat ze mee mogen denken.
4. Maak het een gewoonte. Hang de GO Circle desnoods aan je muur of zet hem als screensaver.
Tot slot
Leiderschap is niet het hebben van alle antwoorden. Het is het creëren van context, richting en betekenis. De GO Circle van GO Company geeft je een simpel maar krachtig hulpmiddel om dat elke dag te doen. Dus de volgende keer dat je geneigd bent om te zeggen: ‘Omdat ík het zeg.’:
• Adem je in
• Denk aan de onderdelen van de GO Circle
• En zie je hoe jouw uitleg niet alleen weerstand voorkomt, maar je team ook echt in beweging brengt
Heel veel succes! Als je hierover eens wilt sparren, bel me dan vooral!
Toch weer wat geleerd van mijn tienjarige zoon!
Dit artikel is geschreven door
Verwante artikelen
